Beyaz Saray tarafından paylaşılan kararnamede, İran hükümetinin eylemlerinin ABD ulusal güvenliği, dış politikası ve ekonomisine yönelik “alışılmadık ve olağanüstü tehdit” oluşturmaya devam ettiği belirtildi.
YÜZDE 25 EK GÜMRÜK VERGİSİ
Kararnameye göre, ABD’nin İran’dan doğrudan veya dolaylı olarak mal veya hizmet alan ülkelerden ithal ettiği ürünlere, örneğin yüzde 25 oranında, ek gümrük vergisi uygulanabilecek. ABD Ticaret Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ile istişare ederek İran’dan mal veya hizmet alan ülkeleri belirleyecek.
Bu tespitin ardından, söz konusu ülkelerin ürünlerine gümrük vergisi uygulanıp uygulanmayacağı ve uygulanacaksa bunun hangi oranda olacağı konusunda Başkana tavsiyede bulunulacak.
Başkan, İran veya diğer ülkelerin yanıtlarına ya da ek bilgilere bağlı olarak kararnamede değişiklik yapabilecek.
KARARNAME HEMEN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Dışişleri ve Ticaret bakanlıkları da İran ve ilgili ülkelerle ticari ilişkileri izleyecek ve gerektiğinde ek önlemler önerecek. Kararname 7 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
ABD Başkanı Donald Trump, 12 Ocak’ta sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran ile iş yapan ülkelerin ABD ile ticaretlerinde yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödeyeceğini açıklamıştı.
O dönemde söz konusu kararın derhal yürürlüğe girdiğini belirten Trump, kararının “kesin ve nihai” olduğunu vurgulamıştı.
Karar, küresel tedarik zincirinde büyük bir kriz potansiyeli taşıyor ve Washington’ın bu ekonomik yaptırımı saldırı habercisi olarak yorumlandı.
UMMAN’DAKİ ZİRVE NASIL GEÇTİ?
İran merkezli SNN haber ajansının aktardığına göre ABD-İran hattında bir aydır artan gerilimin ardından Umman’ın başkenti Maskat’taki görüşme gerçekleştirildi.
Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ederken, ABD’yi Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti.
Görüşmelerde İran’dan Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de hazır bulundu. ABD tarafında da Witkoff’un yanında ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner yer aldı.
MASADAKİ KONULAR
Bugünkü görüşmede tarafları yine nükleer dosya karşı karşıya getiriyor. Uranyum zenginleştirme faaliyetleri ile İran’daki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması, müzakerelerin kilit başlıkları olmayı sürdürüyor. Tahran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlar içinde tutmayı kabul etmesi karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ederken, Washington uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulmasını ve mevcut stokların İran dışına çıkarılmasını istiyor.
ABD yönetimi buna ek olarak İran’ın füze kapasitesi ve bölgedeki silahlı gruplarla ilişkilerini de masaya taşımayı hedefliyor. İran ise nükleer dosya dışındaki başlıkların müzakere konusu olmayacağı konusunda tutumunu net biçimde koruyor.
Müzakere heyetlerinin istişareler için ülkelerine döneceğini aktaran Arakçi, “İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç oldu. İstişare edildikten sonra görüşmelerin nasıl devam ettirileceğine dair bir karar verilecek. Görüşmelerin devam ettirilmesi ilkesinde bir fikir birliği olduğu görülüyor. Sürecin devam etmesi konusunda mutabık kalındı. Hemen yargıda bulunmak istemiyorum fakat görüşmeler bu şekilde devam ederse, üzerinde anlaşmaya varılmış bir çerçeveye ulaşılabilir.” ifadelerini kullandı.
İranlı bakan, Haziran 2025’te müzakereler devam ederken İsrail ve daha sonra ABD tarafından saldırıya uğradıklarına işaret ederek, “Öncelikle bu güvensizliğin üstesinden gelmeli ve müzakereler için bir çerçeve belirlemeliyiz.” diye konuştu.
Arakçi, “Bence iyi bir başlangıçtı ve iyi bir şekilde devam edebilir ancak bu karşı tarafa ve elbette Tahran’da alınacak kararlara bağlı.” dedi.