Basra Körfezi’nde tırmanan jeopolitik gerilim, küresel emtia piyasalarında yeni bir risk başlığı oluşturdu. Goldman Sachs Group Inc. tarafından yapılan analizde, bölgedeki çatışmaların alüminyum arzı açısından kritik öneme sahip üretim kapasitesini tehdit ettiği ve uzun vadeli arz dengesini bozabileceği belirtildi.
PİYASADA KALICI ARZ SIKINTISI ENDİŞESİ
Bankanın değerlendirmesine göre, özellikle İran kaynaklı askeri gelişmelerin büyük üretim tesislerini devre dışı bırakması, piyasada kalıcı arz sıkıntısı ihtimalini güçlendiriyor. Bu durum, halihazırda enerji maliyetleri avantajıyla öne çıkan Körfez bölgesinin gelecekteki kapasite artışı rolünü de tartışmalı hale getiriyor.
ALÜMİNYUM FİYATLARI SON DÖRT YILIN ZİRVESİNDE
Bloomberg TV’ye konuşan Goldman Sachs Çin Hisse Senetleri Eş Başkanı Trina Chen, bölgenin küresel talep artışını karşılayacak yeni üretim yatırımları için önemli bir merkez olarak görüldüğünü ancak artan belirsizliklerin bu beklentileri zayıflattığını ifade etti. Chen, mevcut tabloya işaret ederek metal fiyatlarında uzun vadeli yukarı yönlü risklerin arttığını vurguladı.
Piyasadaki bu gelişmeler fiyatlara da hızlı şekilde yansıdı. Bölgenin en büyük üreticilerinden Emirates Global Aluminium’un üretim kesintisine gitmesi sonrası Londra Metal Borsası’nda alüminyum fiyatları son dört yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Fiyatların, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında görülen seviyelere yaklaşması dikkat çekti.
TESİSLERİN TAM KAPASİTEYE DÖNMESİ 8 AYI BULABİLİYOR
Öte yandan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksamalar da arz tarafındaki riskleri derinleştiriyor. Hammadde akışının sekteye uğraması, bölgedeki diğer üretim tesislerinde de kesintilerin artabileceği endişesini beraberinde getiriyor.
Sektörde en kritik risklerden biri ise “pot donması” olarak adlandırılan süreç. İran saldırıları sonrası enerji altyapısının zarar görmesiyle üretimi duran tesislerde, sıvı metalin ekipman içinde katılaşması üretimin yeniden başlatılmasını ciddi şekilde geciktiriyor. Uzmanlara göre bu tür tesislerin tam kapasiteye dönmesi 6 ila 8 ayı bulabiliyor.
Chen, üretimin yeniden başlamasının yalnızca teknik değil, aynı zamanda bölgedeki güvenlik ve istikrar koşullarına bağlı olduğunu belirterek, şirketlerin yatırım ve operasyon kararlarında temkinli davranmak zorunda kalacağını dile getirdi.