ABD basını: Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki ‘Özgürlük Projesi’ni bu hafta yeniden başlatmayı hedefliyor.

ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) tarafından hazırlanan analize göre, İran’ın ciddi ekonomik zorluklarla karşılaşmadan en az üç ila dört ay ABD’nin deniz ablukasına direnebileceği savunuldu.

Washington Post’un haberinde, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ablukası karşısında İran’ın dayanma süresine ilişkin CIA analizinden bazı bilgilere yer verildi.

Haberde, ABD hükümetine sunulan analizle ilgili olarak, “Belgeye aşina dört kişinin belirttiğine göre, bu bulgu (ABD Başkanı) Donald Trump’ın savaşı sona erdirme konusundaki iyimserliği hakkında yeni soruları gündeme getiriyor.” ifadesi kullanıldı.

CIA analizinde Tahran yönetiminin, ABD ve İsrail bombardımanına rağmen “önemli balistik füze yeteneklerini koruduğu” tespitine yer verildi.

Haberde ayrıca ABD’li bir yetkiliye dayandırılarak, İran’ın mobil fırlatma rampalarının yaklaşık yüzde 75’ini ve füze stoklarının yaklaşık yüzde 70’ini hala elinde bulundurduğu belirtildi.

Yetkiliye göre, İran yeraltı depolama tesislerinin “neredeyse tamamını” kurtardı ve hasar görmüş bazı füzeleri onarabildi.

Başkan Trump, dün Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında, İran için “Füzelerinin çoğu imha edildi, muhtemelen yüzde 18, 19’u kaldı ancak eskisine kıyasla çok az.” demişti.

Hürmüz Boğazı’ndaki abluka için “adeta çelik bir duvar gibi” sözlerine yer veren Trump, bir gün önce de İran ekonomisinin “çöküş” eğilimi gösterdiğini, para biriminin “değersiz” olduğunu ve askerlerinin maaşlarını “ödeyemediğini” öne sürmüştü.

İtalya Savunma Bakanlığı, İtalyan askerlerinin de görev yaptığı Birleşmiş Milletler (BM) Lübnan Geçici Barış Gücü’nün (UNIFIL) Batı Bölge Karargahı olan Şemaa’daki üsse roket isabet ettiğini ve olayda yaralanan olmadığını bildirdi. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “Bugün öğleden sonra, kaynağı henüz belirlenemeyen bir roket, UNIFIL Batı Sektörü’ndeki İtalyan birliğinin bulunduğu Şemaa üssünün içine düştü. İtalyan personel arasında yaralanan bulunmuyor. Sadece bir askeri araçta hafif hasar meydana geldi. Roketin kaynağını ve olayın nasıl gerçekleştiğini kesin olarak değerlendirmek için incelemeler halen sürmektedir.” ifadeleri kullanıldı.

İran’da ABD-İsrail’in saldırılarıyla başlayan savaş sırasında uzaktan çalışan kamu personelinin 9 Mayıs itibarıyla yeniden tam zamanlı ve fiziksel mesaiye döneceği bildirildi.

İran basınının Tahran Valiliği’nin açıklamasına dayandırdığı habere göre, eyalet genelindeki tüm bakanlıklar, kurumlar ve kamu kuruluşlarında çalışan personel, 9 Mayıs Cumartesi itibarıyla ikinci bir duyuruya kadar tam kadro ofislerde görev yapacak.

Kararın, kamu hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi ve idari süreçlerin normal işleyişine dönmesi amacıyla alındığı ifade edildi.

Okulların ve üniversitelerin eğitim faaliyetleri hakkında da Eğitim ve Öğretim Bakanlığı ile Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanlığı tarafından duyuru yapılacağı belirtildi.

ABD-İsrail’in 28 Şubat’a İran’a saldırılarıyla başlayan ve 8 Nisan’da geçici ateşkes sağlanan savaş sırasında İran’da kamu kurumları uzaktan çalışmaya geçmişti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD-İsrail’in saldırısında ağır yaralandığı ve tedavi gördüğü iddia edilen, ülke lideri Mücteba Hamaney ile kısa süre önce bir görüşme gerçekleştirdiğini bildirdi.

İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanlığında esnaf temsilcilerinin katıldığı bir toplantıya sürpriz şekilde katılan Pezeşkiyan, burada yaptığı konuşmada ülke lideri Hamaney ile bir araya geldiğini anlattı.

Görüşmenin tam olarak ne zaman gerçekleştiğini belirtmeyen Pezeşkiyan, “Son zamanlarda Devrim Rehberi Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hameney ile görüştüm. Bu görüşme samimi bir ortamda gerçekleşti ve konuşma yaklaşık iki buçuk saat sürdü.” dedi.

Pezeşkiyan, görüşmede Hamaney’in, meselelere bakış açısı ve samimi yaklaşım tarzının dikkatini çektiğini dile getirdi.

Konuşmasının bir bölümünde de ülke içindeki birliğin güçlendirilmesine vurgu yapan Pezeşkiyan, “İnsanları kolayca yolsuzluk, ihanet veya casuslukla suçlamamalı ve toplumun farklı kesimleri arasında sahte sınırlar oluşturmamalıyız çünkü bugün ülkede savunma cephesinde, İran’ı bütün varlığıyla savunanlar var. Oysa bunlardan bazıları daha önce kısıtlamalar ve soruşturmalarla karşı karşıya kalmışlardı.” ifadelerini kullandı.

İran lideri Hamaney’in 28 Şubat’ta babası Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği ABD-İsrail’in saldırısında ağır yaralandığı ve Kum kentinde tedavi gördüğü iddiaları Batı medyasında yer almıştı.

İran Meclis Başkanı ve ABD ile görüşmelerde heyet başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Tahran ile Washington’un anlaşmaya yakın olduğu yönündeki ABD medyasında yer alan iddiayı alaycı bir dille yalanladı.

Kalibaf, X sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, daha önce de bir çok kez “anlaşma yakın” haberleri yapan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın sık sık demeç verdiği Amerikan “Axios” platformundaki haberi alaycı bir dille reddetti.

Sosyal medyada doğrulanmamış ve kaynaksız iddialarla alay etmek için kullanılan ve kabaca “”Bana güven kardeşim” anlamına gelen “Source: Trust Me Bro” ifadesine gönderme yapan Kalibaf, Axios’un haberi için İngilizce “sahte”, “uydurma” anlamına gelen “faux” kelimesine atıfla “Fauxios Operasyonu” değerlendirmesi yaptı.

Axios, dün ismi açıklanmayan ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, İran ile ABD’nin savaşı sona erdirmek için mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğu iddia edilmişti.

İran Limanlar ve Denizcilik Kurumu, Hürmüz Boğazı ve bölge sularında bulunan ticari gemi kaptanlarına hitaben yayımladığı mesajda, İran limanlarının, genel denizcilik hizmetleri, teknik destek, erzak, sağlık ve tıbbi hizmetler sunma konusunda hazır olduğunu duyurdu.

İran resmi haber ajansı IRNA, İran Limanlar ve Denizcilik Kurumu tarafından yapılan yazılı mesajı yayımladı.

Mesajda, bölge sularında seyreden tüm gemilerin, özellikle İran karasularında ve demirleme alanlarında bulunanların, ihtiyaç duymaları halinde erzak, yakıt temini, sağlık ve tıbbi hizmetler ile gerekli onarım için izinli malzemeler gibi hizmetlerden yararlanabilecekleri belirtildi.

Bu mesajın bölgedeki deniz haberleşme ağları ve VHF sistemleri üzerinden günde 3 kez olmak üzere üç gün boyunca yayımlanacağı kaydedildi.

ABD Başkanı Donald Trump, 4 Mayıs’taki konuşmasında, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan tarafsız ülkelere ait ticari gemilere eskort sağlamak amacıyla “Özgürlük Projesi”ni başlatacaklarını duyurmuştu. Trump, gemilerde gıda ve temel ihtiyaç sıkıntısı yaşandığını ifade ederek operasyonun “insani amaçlar” taşıdığını savunmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, gelecek hafta Çin’e düzenleyeceği resmi ziyaretin tamamlanmasına kadar İran’ın önerilen barış çerçevesini kapsayacak nihai bir anlaşmaya dair “diplomatik bir atılım” beklediği iddia edildi.

Axios platformunun konuya yakın yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, İran ile mutabakat zaptı imzalanması için Tahran yönetiminden 24 ila 48 saat içinde yanıt bekliyor.

Haberde, bir yetkilinin “(Anlaşma için) Çok uzakta değiliz, ancak henüz bir anlaşma yok.” ifadesini kullandığı, bazı ABD’li yetkililerin ise İran’ın önerilen barış çerçevesini kapsayacak nihai bir anlaşmaya varılacağından şüphe duyduğu aktarıldı.

Beyaz Saray’ın, Trump’ın gelecek hafta Çin’e düzenleyeceği resmi ziyaretin tamamlanmasına kadar bu konuda “diplomatik bir atılım” beklediği kaydedilen haberde, bu süre zarfında anlaşmaya varılmaması halinde Trump’ın İran’a karşı askeri saldırı emrini verebileceği ileri sürüldü.

ABD Başkanı Trump, 14-15 Mayıs’ta Çin’e resmi ziyaret gerçekleştirmeyi planlıyor.

Verimli görüşme ve 1 hafta

Beyaz Saray’da bir etkinlikte, basın mensuplarının, İran gündemine ilişkin sorularını yanıtlayan Trump, İran’la devam eden görüşmelerde mesafe kat ettiklerini vurgulamıştı.

Trump, “Bizimle anlaşma yapmak istiyorlar. Son 24 saatte (İran’la) çok verimli görüşmeler yaptık ve bir anlaşmaya varmamız çok muhtemel.” ifadelerini kullanmıştı.

Fox News kanalından Bret Baier’e telefonla yaptığı açıklamada, İran’la anlaşma süreci konusunda nasıl bir takvimi öngördüğü sorusuna, “her şeyin tamamlanabilmesi için 1 hafta” cevabını verdiğini söylemişti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın askeri kapasitesini büyük ölçüde ortadan kaldırdıklarını öne sürerek, “Askeri olarak yenilmiş durumdalar.” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump, “Full Measure” adlı haber platformuna verdiği röportajın yayımlanan ilk bölümünde, İran’la ilgili son durumu değerlendirdi.

İran’ın hava, deniz ve kara unsurlarına çok ciddi zararlar verdiklerini savunan Trump, “Askeri olarak yenilmiş durumdalar. Belki bunun farkında değiller ama bence farkındalar, çünkü bu konuyla uğraşıyorlar. İran’ın asla nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz ve şu anda askeri olarak yenilmiş durumdalar.” değerlendirmesini yaptı.

İran’ın önce bir anlaşmaya varıp sonra bunu bozduğunu ileri süren Trump, Tahran’daki liderler için “zor bir grup” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı, “Bugün ayrılsak (İran’ı) yeniden inşa etmeleri 20 yıl sürer.” dedi.

Röportajı yapan gazeteci Sharyl Attkisson, röportajın tamamının pazar günü paylaşılacağını ancak bazı bölümleri parça parça yayımlayacaklarını belirtti.