Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, haziran ayında üretici ve market fiyatlarındaki farklılıklar ile girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi.
Bayraktar, haziran ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 379,3 ile elmada görüldüğünü belirterek, elmadaki fiyat farkını yüzde 284,2 ile havucun, yüzde 283,5 ile çileğin, yüzde 251,3 ile yeşil fasulyenin ve yüzde 246,9 ile kirazın takip ettiğini bildirdi.
Elmanın 4,8 kat, havuç ile çileğin 3,8 kat, yeşil fasulyenin 3,5 kat fazlaya satıldığını aktaran Bayraktar, üreticide 18 lira 75 kuruş olan elmanın markette 89 lira 87 kuruşa, 22 lira 50 kuruş olan havucun 86 lira 45 kuruşa, 43 lira olan çileğin 164 lira 91 kuruşa, 46 lira 25 kuruş olan yeşil fasulyenin 162 lira 45 kuruşa ve 57 lira 50 kuruş olan kirazın 199 lira 48 kuruşa satıldığını kaydetti.
Bayraktar, haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürünün çilek, üreticide kabak olduğunu; fiyatı en fazla düşen ürünün ise markette domates, üreticide karpuz olduğunu ifade etti.
Market fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde Bayraktar, haziran ayında markette 38 ürünün 21’inde fiyat artışı, 17’sinde fiyat düşüşü görüldüğünü belirtti.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek olurken, çilekteki artışı yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates izledi.
Markette fiyatı en fazla azalan ürün yüzde 37,8 ile domates olurken, domatesi yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut, yüzde 13,3 ile kuru üzüm ve yüzde 10,5 ile yumurta takip etti.Üretici fiyatlarında ise haziran ayında 30 ürünün 12’sinde artış, 9’unda düşüş görülürken, 9 üründe fiyat değişimi olmadı.
Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 54,8 ile karpuzda gerçekleşti; karpuzu yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon, yüzde 25,4 ile yeşil fasulye ve yüzde 15,7 ile maydanoz izledi. En çok fiyat artışı ise yüzde 112,5 ile kabakta görüldü; kabağı yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates takip etti.
Bayraktar, fiyat değişimlerinin nedenlerine ilişkin olarak, seralarda sezonun bitmek üzere olduğunu, kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalığın genel olarak söküldüğünü, bunun arzı düşürerek fiyatları artırdığını belirtti.
Domateste ise Antalya, Mersin ve Balıkesir’in yayla kesimlerinde hasadın başlamasıyla arzın arttığını ve fiyatların düştüğünü, karpuzda hasat miktarındaki artışın, limonda talep azalmasının fiyatları gerilettiğini, yazlık patateste ilkbahar yağışlarının uzun sürmesinin ürün bozulmalarına yol açarak fiyatları yükselttiğini, havuçta ise turizm sezonuna bağlı talep artışının fiyatları artırdığını kaydetti.
Girdi fiyatlarına ilişkin olarak Bayraktar, haziran ayında mayıs ayına göre 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 0,6, DAP gübresinin yüzde 0,3 arttığını; ÜRE gübresinde yüzde 9, amonyum sülfat gübresinde yüzde 4 ve amonyum nitrat gübresinde yüzde 2,4 düşüş görüldüğünü bildirdi.
Son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46,1, DAP gübresi yüzde 39,5 ve ÜRE gübresi yüzde 12,2 arttı.
Haziran ayında besi yemi fiyatları aylık yüzde 0,1, süt yemi fiyatları yüzde 0,4 artarken, son bir yılda besi yemi yüzde 30,9, süt yemi yüzde 29,2 yükseldi.
Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 arttı. Mazot fiyatı ise haziranda aylık yüzde 2,7 düşerken yıllık bazda yüzde 31,5 artış gösterdi.