Bayram öncesi israfa karşı “bilinçli tüketim” çağrısı
Temel İhtiyaç Derneği (TİDER), Kurban Bayramı ve yaklaşan yaz tatili öncesinde sürdürülebilir gelecek için “bilinçli tüketim” çağrısında bulundu. Gıda israfının sadece ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda ciddi bir iklim krizi tetikleyicisi olduğunu hatırlatan TİDER, tarladan tabağa uzanan zincirde herkesi sorumlu ve bilinçli tüketici olmaya davet etti.
Bayram dönemiyle birlikte evlerde yapılan büyük ölçekli gıda alışverişlerinin ciddi miktarda gıdanın çöpe gitmesine neden olduğunu belirten TİDER, israfın önüne geçecek temel ipuçlarını şu şekilde sıralıyor:
Sorumlu ve Bilinçli Alışveriş Yapın: Alışverişe çıkmadan önce mutlaka liste yapın. “İndirimde” ya da “kampanyada” diye ihtiyacınız olmayan fazla ürünleri sepetinize eklemekten kaçının.
STT ve TETT Farkına Dikkat Edin: Son Tüketim Tarihi (STT) gıda güvenliğini, Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) ise gıdanın kalitesini gösterir. TETT’si geçmiş ancak tazeliğini koruyan gıdaları çöpe atmayın.
Yakın Tarihli Ürünleri Seçmekten Çekinmeyin: Raflarda son kullanma tarihi yakın olan ürünleri tercih etmek, o ürünlerin markette israf olmasını engeller. Gün içinde tüketeceğiniz ürünleri bu şekilde seçerek israf zincirinin kırılmasına destek olabilirsiniz.
Dondurucunun Gücünden Yararlanın: Misafirleriniz için fazla yemek pişirdiyseniz, artanları çöpe atmak yerine porsiyonlayarak dondurun. Daha sonra tüketmek üzere saklamak hem emeği hem de dünya kaynaklarını korur.
Tatilde ve Restoranlarda “Görünmez İsraf” ile Mücadele
Bayram döneminin yaz sezonuyla birleşmesiyle birlikte, açık büfe oteller ve restoranlardaki tüketim çılgınlığı da hat safhaya ulaşıyor. TİDER, tatil planı yapan vatandaşları şu konularda uyarıyor:
Açık Büfe Tuzağına Düşmeyin: Otellerdeki açık büfelerde tabağınıza sadece tüketeceğiniz kadar yemek alın. Unutmayın, tabakta bırakılan her yiyecek doğrudan çöpe gidiyor ve su ile karbon kaynaklarımızın israfı anlamına geliyor.
Paket Yaptırmaktan Çekinmeyin: Restoranlarda veya kafelerde tüketemediğiniz, temiz kalmış yemeklerinizi paket yaptırarak yanınıza almayı bir hak ve sorumluluk olarak görün. Bu alışkanlık toplumsal bir tabu olmaktan çıkmalı, bir bilinç göstergesi haline gelmelidir.
“Tarladan Tabağa Hepimiz Sorumluyuz”
Gıda israfının önlenmesinde sadece son tüketicinin değil, üreticiden lojistiğe kadar herkesin bir rolü olduğunu belirten TİDER Genel Müdürü Nil Tibukoğlu şu ortak mesajı paylaştı:
“Bir gıdanın üretilmesi için harcanan su, emek, enerji ve zaman; o gıda çöpe gittiğinde tamamen yok oluyor ve havaya salınan metan gazıyla iklim krizini körüklüyor. Tarladan tabağa uzanan bu döngüde hepimiz sorumluyuz. Bu bayramda ve sonrasında, ‘İsrafa ortak olma’ diyerek hem bütçemizi hem de dünyamızı koruyabiliriz. Bilinçli tüketim, geleceğe bırakacağımız en güzel bayram mirasıdır.”
