Asrın inşa seferberliği! Deprem bölgesinde 455 bin yeni konut
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki büyük deprem, 11 ili doğrudan etkileyerek büyük yıkıma yol açtı. Afette 50 binden fazla kişi hayatını kaybederken, binlerce bina yıkıldı ve on binlerce konut ile iş yeri kullanılamaz hale geldi. Milyonlarca vatandaşın yaşam düzeni bozulurken yaklaşık 2,5 milyon kişi farklı illere göç etmek zorunda kaldı.
HASAR TESPİT ÇALIŞMALARI HIZLA TAMAMLANDI
Depremin ardından başlatılan çalışmalar kapsamında bölgede 2 milyon 381 bin 888 bina ve 6 milyon 612 bin 685 bağımsız bölüm incelendi. Yapılan değerlendirmelerde 311 bin 440 bina ile 810 bin 902 bağımsız bölümün acil, ağır, yıkık veya orta hasarlı olduğu belirlendi. Acil yıkılacak ve tamamen yıkılmış 60 bin 763 binanın enkazı ise yalnızca 68 gün içerisinde kaldırıldı. Ağır hasarlı olarak tespit edilen ve yıkılması gereken bina sayısı 200 bin 167 olarak açıklandı.
EŞİ BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ İNŞA SEFERBERLİĞİ BAŞLATILDI
Afetin ardından deprem bölgesini yeniden ayağa kaldırmak amacıyla geniş çaplı bir inşa seferberliği başlatıldı. 11 ilde 174 farklı bölgede kurulan 3 bin 481 şantiyede yaklaşık 200 bin mimar, mühendis ve işçi görev aldı. Bu süreçte dünya ölçeğinde dikkat çeken bir inşaat temposu yakalandı ve ortalama olarak saatte 23, günde ise 550 konut tamamlandı.
3 YILDA 455 BİNDEN FAZLA BAĞIMSIZ BÖLÜM TESLİM EDİLDİ
Bakanlığın koordinasyonunda TOKİ, Emlak Konut GYO, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve İller Bankası iş birliğiyle deprem bölgesinde kapsamlı konut üretimi gerçekleştirildi. 2025 yılı sonuna kadar toplam 455 bin 357 bağımsız bölüm hak sahiplerine teslim edildi. Bu projelerin 367 bin 995’i konut, 65 bin 672’si köy evi ve 21 bin 690’ı iş yerlerinden oluştu.
KONUTLARIN İLLERE GÖRE DAĞILIMI
Deprem sonrası inşa edilen konutların önemli bölümü en fazla hasar alan illerde yoğunlaştı. Hatay’da 153 bin 755, Malatya’da 79 bin 660, Kahramanmaraş’ta 73 bin 956, Adıyaman’da 43 bin 366 ve Gaziantep’te 31 bin 53 konut inşa edildi. Ayrıca Diyarbakır, Elazığ, Şanlıurfa, Osmaniye, Adana, Kilis, Tunceli, Kayseri, Sivas ve Bingöl’de de yeni konutlar vatandaşlara teslim edildi.
YERİNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR
Toplu konut projelerinin yanı sıra yerinde kentsel dönüşüm uygulamaları da deprem bölgesinde önemli rol oynadı. Bu kapsamda planlanan 121 bin bağımsız bölümün 41 bininin yapımı tamamlanarak vatandaşların kullanımına sunuldu.
DEPREMİN EKONOMİK MALİYETİ 150 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Bakan Murat Kurum, depremlerin Türkiye ekonomisine ağır bir mali yük getirdiğini belirterek doğrudan kaybın 104 milyar dolar, dolaylı kayıplarla birlikte toplam zararın yaklaşık 150 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Depremde yalnızca konutların değil, enerji altyapısı, ulaşım ağları, havalimanları ve su sistemlerinin de ciddi hasar gördüğü vurgulandı.
AVRUPA ÜLKESİ BÜYÜKLÜĞÜNDE ALAN YENİDEN İNŞA EDİLDİ
Bakan Kurum, yürütülen çalışmaların büyüklüğüne dikkat çekerek nüfus açısından Litvanya’ya, yüz ölçümü açısından ise Bulgaristan ve İzlanda’ya eş değer büyüklükte bir alanın yeniden inşa edildiğini ifade etti. Yeni projelerde sadece konut üretimine değil, sosyal yaşam alanları, meydanlar, parklar ve kültürel mirasın korunmasına da öncelik verildi.
HIZ VE KALİTE DENGESİ ÖN PLANDA TUTULDU
Yapılan konut projelerinde zemin etütlerine dayalı planlamalar gerçekleştirildi ve riskli alanlardan uzak, güvenli yerleşim alanları oluşturuldu. Bakan Kurum, hızlı üretim sürecine rağmen kalite standartlarından ödün verilmediğini ve Türkiye’nin afet sonrası şehirleşme modeliyle dünyaya örnek olabilecek bir başarı elde ettiğini belirtti.