İSTANBUL — Elleri
titrediği için kalemini tutamayan bir öğretmen. Kasılmaları yüzünden toplantıya
giremeyen bir iş insanı. Sabah yataktan kalkmak için saatlerce bekleyen yaşlı
bir anne. Tüm bu tablolarda ortak bir nokta var: Bu hastaların bir kısmı,
varlığından haberdar olsaydı hayatını kökten değiştirebilecek bir tedaviye
ulaşamamış olabilir. Medicana Ataköy Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı Prof.
Dr. Erdinç Özek, Derin Beyin Stimülasyonu’nun — yani beyin pilinin —
Türkiye’de hâlâ yeterince tanınmadığına dikkat çekiyor.

Dünyada Onlarca Yıl Önce Başladı, Biz Hâlâ Anlatıyoruz

Derin Beyin Stimülasyonu ilk kez 1987 yılında Fderransa’da
uygulanmış; ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafından 1997’de Esansiyel Tremor,
2002’de ise Parkinson tedavisinde onaylanmıştır. Bugün dünya genelinde
200.000’den fazla hastaya beyin pili takılmış durumdadır. Türkiye’de ise bu
teknoloji, uygun pek çok hastaya henüz önerilemeden geçip gidiyor.

Prof. Dr. Erdinç Özek bu durumu şöyle değerlendiriyor:

“Kliniğime gelen hastaların büyük bir kısmı
beyin pilinden ilk kez benden duyduklarını söylüyor. Yıllarca sadece ilaçla
idare etmeye çalışmışlar. Oysa bazıları çok daha önce bu tedaviye aday
olabilirdi.”

Bilgi Eksikliği mi, Erişim Sorunu mu?

Prof. Dr. Özek’e göre sorun tek boyutlu değil.
Bir yanda halkın bu tedaviden yeterince haberdar olmaması var; diğer yanda ise
hastaların nöroloji ile nöroşirürji arasındaki köprüyü kuramaması. Beyin pili
kararı multidisipliner bir değerlendirme gerektiriyor: Nörolog, nöroşirürji
uzmanı ve programlama ekibinin bir arada çalışması şart.

“Beyin pili bir nöroloji hastalığına
uygulanan bir cerrahi tedavi. Bu iki disiplinin ortak kararı olmadan süreç
başlamıyor. Hastalar bazen yıllarca sadece bir tarafı görüyor, diğer kapıyı
çalmıyor.”

Hangi Hastalar Bu Tedaviye Aday Olabilir?

Beyin pili yalnızca Parkinson ile özdeşleştirilse
de uygulama alanı çok daha geniştir. Prof. Dr. Özek’in kliniğinde Derin Beyin Stimülasyonu şu tablolarda
da uygulanmaktadır:

Parkinson hastalığı — İlaç etkinliğinin dalgalandığı, diskinezinin başladığı evre

Esansiyel tremor — Ellerde, seste veya başta görülen istemsiz titremeler

Distoni — Ağrılı ve
bükücü kasılmalarla seyreden hareket bozuklukları

Tedaviye dirençli epilepsi — İki veya daha fazla ilaca yanıt vermeyen nöbet tabloları

OKB ve Tourette Sendromu — Medikal tedaviye dirençli, yaşam kalitesini ciddi biçimde bozan vakalar

“Bir hasta bana ‘Ben Parkinson’lı değilim,
beyin pili beni ilgilendirmez’ dedi. Oysa esansiyel tremor tanısıyla yıllardır
titriyordu ve bu tedaviye mükemmel bir adaydı. Farkındalık eksikliği bazen bu
kadar somut bir engele dönüşüyor.”

Ameliyat mı Dediniz? Korkutucu Değil mi?

Beyin pili denildiğinde pek çok hasta ilk tepki
olarak geri çekiliyor. “Beyne müdahale” ifadesi doğal olarak kaygı
yaratıyor. Prof. Dr. Özek bu algıyı doğrudan ele alıyor:

“Modern görüntüleme ve navigasyon sistemleri
sayesinde ciddi komplikasyon oranları yüzde 1-2 seviyelerine inmiş durumda.
Ameliyat sırasında hasta uyanıktır, konuşur, bize geri bildirim verir. Bu hem
güvenliği artırır hem de doğru noktada olduğumuzu anlık olarak teyit etmemizi
sağlar. Korkutucu değil; aksine son derece kontrollü bir süreçtir.”

Farkındalık Bir Hayat Kurtarabilir

Prof. Dr. Özek’in mesajı nettir: Beyin pili
hakkında bilgi sahibi olmak, uygun bir hastanın yıllarca gereksiz yere
katlandığı semptomları sona erdirebilir. Bu nedenle hem hastaların hem de
yakınlarının nörolojik şikayetlerde yalnızca ilaç tedavisini değil, cerrahi
seçenekleri de sorgulaması gerekiyor.

“Hastama şunu söylüyorum: İlaç tedaviniz
artık sizi yönetmekte zorlanıyorsa, mutlaka bir nöroşirürji uzmanına danışın.
Beyin pili size uygun olmayabilir — ama bunu öğrenmeden vazgeçmek çok büyük bir
kayıp olur.”

Prof. Dr. Erdinç Özek Kimdir?

Prof. Dr. Erdinç Özek, Uludağ Üniversitesi Tıp
Fakültesi mezunu olup uzmanlık eğitimini İstanbul Okmeydanı Eğitim ve Araştırma
Hastanesi’nde tamamlamıştır. 2018 yılında Profesörlük unvanını alan Dr. Özek;
Memorial Şişli, Medipol Mega ve Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi’ndeki
görevlerinin ardından 2023’ten bu yana Medicana Ataköy Hastanesi’nde Beyin ve
Sinir Cerrahisi uzmanı olarak hizmet vermektedir.